“ต้องซ้อมอย่างไรจึงจะวิ่งเร็วขึ้น” อ.เอกวิทย์ | THE 1% TALK EP.6

Summary

อาจารย์เอกวิทย์ แสงพล (แข่งกีฬาและสอนสายวิทยาศาสตร์การกีฬา/การวิ่ง) เล่าประวัติและประสบการณ์ของตน ก่อนจะอธิบายแนวทาง “ต้องซ้อมอย่างไรจึงจะวิ่งเร็วขึ้น” โดยเน้นว่าการวิ่งให้เร็วไม่ใช่แค่ “ลงวิ่ง” แต่ต้องมีพื้นฐานร่างกาย ความแข็งแรง การจัดการพลังงาน และการฝึกให้แม่นตามระบบต่าง ๆ ของร่างกาย (หัวใจ ปอด ระบบเผาผลาญ รวมถึงแลคเตท)

สาระหลักที่พูดถึง ได้แก่

• ความพอดีของสมรรถภาพก่อนเริ่มจริงจัง การเริ่มวิ่งต้องมีความฟิต และควรตรวจสุขภาพอย่างน้อยเรื่องหัวใจ (เช่น ECG) เพราะการเริ่มวิ่งหนักโดยไม่เตรียมตัวอาจบาดเจ็บได้

• ความเสี่ยงและการดูแลเมื่อฝึกหนัก กล่าวถึงกรณีเป็นลม/หมดสติในงานมาราธอน และการบาดเจ็บที่เพิ่มขึ้นเมื่อคนเริ่มวิ่งเองแบบไม่วางแผน

• แนวคิด “Running Economy” แยกตัวแปรสำคัญของการวิ่งประหยัดพลังงาน โดยเชื่อมกับประสิทธิภาพเชิงเมตาบอลิซึมและกลไกการวิ่ง

• ระบบพลังงาน (Energy System) และผลต่อระยะต่าง ๆ

  • อธิบายระบบที่ไม่ใช้ออกซิเจน (เช่น phosphagen) และระบบที่ใช้ออกซิเจน (aerobic) พร้อมบทบาทของ แลคเตท
  • เน้นว่า “5K/10K/มาราธอน” ใช้สัดส่วนพลังงานต่างกัน และการซ้อมควรสอดคล้องกับเป้าหมายระยะ

• การซ้อมช่วง/ความหนักให้เหมาะ (รวมถึง Tempo/Interval) และการทำให้ร่างกายพร้อมรับความเค้น โดยไม่ทำให้แลคเตทสูงเกินจนกระทบการฟื้นตัว

• การฟื้นตัว (Recovery/Regeneration) แนะนำแนวคิดการวิ่งเบา/เดินเบา/จ็อกกิ้งหลังซ้อมหนัก เพื่อให้แลคเตทถูกนำกลับมาใช้และลดค้างในกล้ามเนื้อ

• พื้นฐานความแข็งแรง (Strength Foundation) ชี้ว่าความแข็งแรงสำคัญมากสำหรับนักวิ่ง โดยลดความเสี่ยงบาดเจ็บ และช่วยให้การวิ่ง “ดูดซับแรง/ยืดหยุ่น” ดีขึ้น

  • แยกแนวคิด Strength vs Endurance Strength
  • การฝึกแบบเน้นอัพฮิลล์/ดาวน์ฮิลล์/วิ่งสลับขึ้นลง เพื่อพัฒนากลไกการทำงานของกล้ามเนื้อ (concentric/eccentric)

• การจัดการปริมาณการซ้อม/ไม่ลอกตารางมั่ว เตือนว่าการทำตามตารางจากโซเชียลหรือ AI อย่างเดียวอาจพาไปผิดทิศได้ เพราะแต่ละคนมีระดับความสามารถไม่เท่ากัน ต้องรู้ “ตัวเลขของตัวเอง” และทำแผนให้เหมาะ

• การปรับท่าทางและการฝึกเชิงเทคนิค (Technical Training) ให้ภาพว่าความเร็วมาจากท่าทางการวิ่งที่สัมพันธ์กันทั้งระบบ (ขา แขน ลำตัว) และไม่ควร “เลียนแบบสไตล์ใคร” ตรง ๆ เพราะสรีระต่างกัน

• การฝึกที่ระดับสูง (Altitude Training) กล่าวถึงการไปแคมป์ที่ความสูงประมาณ ~2,300 เมตร (ยกตัวอย่างเชิงแนวคิดว่าบางประเทศมีที่ฝึกระดับสูง) และแนวทางพัก-ลงมาแข่งช่วงใกล้การแข่งขัน พร้อมพูดถึงเรื่องงบประมาณคร่าว ๆ

• ตัวอย่างนักวิ่งไทย/นานาชาติ กล่าวถึงกรณีเชิงตัวอย่างนักวิ่งมาราธอนและการจัดการพลังงานในระยะยาว (เน้นแนวคิดว่า “การคุมจังหวะ/พลังงาน” คือกุญแจ)

ช่วงท้ายอาจารย์สรุปว่า “วิ่งคือวิทยาศาสตร์” และสิ่งที่ทำให้ไปถึงระดับแชมป์คือรายละเอียดเล็ก ๆ ตั้งแต่สุขภาพและการตรวจความพร้อม → พื้นฐานความแข็งแรง → ระบบพลังงานให้เหมาะกับระยะ → เทคนิคการวิ่งและการฟื้นตัว รวมถึงกรอบคิด/วินัยและจิตวิญญาณของนักวิ่ง

รายชื่อผู้ให้ข้อมูล/ผู้เกี่ยวข้อง (presenters/sources ที่ปรากฏในเนื้อหา)

• อาจารย์เอกวิทย์ แสงพล (ผู้สอน/แขกรับเชิญหลัก)
• Quintilian (ถูกอ้างถึงเรื่องการ “พรรณนา/บรรยาย” ให้เห็นภาพ)
• World Athletics Federation (อ้างถึงกรอบเทคนิค/แนวทางบางส่วน)
• IOC (International Olympic Committee) / ฌประธาน IOC (อ้างอิงคำพูดเชิงแนวคิดด้านกีฬาและชีวิต)
• Patrick (ถูกกล่าวถึงในบริบทโค้ช/ผู้เกี่ยวข้องด้านมาราธอน/ระบบการซ้อม)
• Earth (ยกเป็นตัวอย่างนักวิ่ง/นักกีฬาไทยที่พูดถึงผลการแข่งขันและการฝึกผสมจักรยาน)